Huế Xưa & Nay TRT - 14/05/2019
Nhớ Trường Sơn mùa xuân đại thắng
Tôi có niềm hạnh phúc lớn lao là có mặt trên đường Trường Sơn huyền thoại trong Đại thắng Xuân 1975 lịch sử. Ôi Trường Sơn, cái thuở “Ai chưa đến đó như chưa hiểu mình” (Tố Hữu).

Từ đầu tháng 12.1974, chúng tôi một số văn nghệ sĩ, phóng viên của Đài Phát thanh Giải Phóng, đóng ở Hà Nội đã được lệnh chuẩn bị vào Nam công tác. Ai cũng náo nức. Nhưng phải đến một buổi sáng sau Tết Nguyên Đán 1975, lúc trời còn chưa rõ mặt người, chúng tôi mới lên đường. Buổi chia tay nhanh gọn, vì còn phải giữ bí mật. Có tiếng người khóc lặng lẽ. Mấy hôm sau Đoàn đến đặc khu Vĩnh Linh vào  buổi hoàng hôn, đóng quân tại một đồi phi lao. Tối đó những bài học về cách mắc và tháo võng, và “tăng” (tấm che võng) khi còn ở Hà Nội được thực hành ngay trên những thân cây phi lao. Còn bữa ăn dọn trên các khay, cà - men, huy - gô.

Không khí chiến trường lúc này có vẻ im ắng. Sau này mới biết chiến dịch Trị Thiên mở màn ngày 5.3.1975. Ngày 10.3.1975 ta đã đánh vào Ban Mê Thuột. Đêm 11.3.1975, chúng tôi được các ông: Trung ương Đồng Sĩ Nguyên, Phó tổng Tham mưu Trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn; Hoàng Nguyễn, Cục phó Cục chính trị tiếp. Sổ tay tôi còn ghi lại:

“Nhiệm vụ bộ đội Trường Sơn:

- Vận chuyển

- Chiến đấu

- Làm đường

- Giúp bạn

- Tăng gia

Bộ đội vận chuyển theo mùa. Hợp đồng binh chủng trong công tác vận chuyển và làm đường. Từ năm 1965-1972 đã làm 11.000km đường để đi được một chiều dài 1.000km. Lực lượng gồm:

- Bộ đội Xăng dầu

- Bộ đội Thông tin

- Bộ đội Công binh

- Bộ đội Cao xạ

- Bộ đội Giao liên

Có 3 đến 4 vạn nam nữ bộ đội Trường Sơn, 1 vạn xe chạy trên đường mỗi ngày. Bộ đội Trường Sơn có 29 anh hùng và 41 đơn vị anh hùng, có 3 trung đoàn và 3 tiểu đoàn tuyên dương anh hùng lần thứ hai”.

Chúng tôi đến trạm T.60 ở Gio Linh tiếp tục tìm hiểu về con đường Trường Sơn huyền thoại. Sổ tay ai cũng chi chít con số, chữ nghĩa; tất cả như muốn thu hết ý nghĩa, tầm cỡ của con đường. Lúc này, chúng tôi hành quân chủ yếu là cơ giới, đến đâu đã có các trạm đón tiếp. Ban đêm có điện máy nổ. 

Ngày 18.3.1975, chúng tôi đi trên con đường số 9 anh hùng. Có khi đi qua cả rừng chuối cảm tưởng như làng xóm gần đâu đây. Thỉnh thoảng, những hàng cây ven đồi, triền núi chết khô vì bom đạn, chất độc hóa học. Những người bạn Cu Ba đang rải nhựa đường. Bộ đội ta làm đường rất khẩn trương, lán trại san sát. Trời nắng nóng, suối lượn theo xe. Suối Đăk-Rông hoa chuối đỏ tươi, bông lau trắng phơ phất. Đến Khe Sanh lúc 12 giờ trưa. Khe Sanh!. Địa danh này đã vang động cả năm châu. Đến đây mới biết thêm về con suối La La, về dũng sĩ Bùi Ngọc Đủ. Tin chiến thắng ở chiến trường bắt đầu rộn lên. Không khí rạo rực, náo nức bao trùm trên các tuyến đường vào Nam. Nhiều đoàn công tác cùng tổ chức đốt lửa trại. Ngồi bên nhau ca hát, ngâm thơ, ca Huế mà lòng không yên vì lúc này chiến thắng từ các chiến trường không ngớt vọng về.

Chúng tôi trên đường vào A Lưới mà không biết thị xã Quảng Trị vừa giải phóng, còn Thừa Thiên Huế đang vào thời điểm quyết định của chiến dịch. Trường Sơn rộn rã đường hành quân. Công binh làm đường trên triền núi. Trời nắng nóng. Xe đi bụi cuốn mù mịt. Những thành tà-luy dương cứ dựng đứng theo xe hồng lên trong ánh mặt trời  như những trang sử thi hồng lên trước mặt. “Bãi khách” bộ đội rộn ràng đến rồi đi. “Rừng chiếu san sát võng đưa/ Bụi hồng ngập bánh xe mà chuyển quân”.

Chiến dịch Huế như sau này tôi mới biết đã bước vào đợt II… Nhớ  lúc ở Hà Nội, khi viết bài về Trị Thiên, chúng tôi phải dùng bản đồ và tưởng tượng những địa danh, như Khe Sanh, Đường Chín, Cửa Việt, Dốc Miếu, Cồn Tiên, Sông Hương, Núi Ngự, Thành Nội Huế, Kỳ đài Huế…Thung lũng A Lưới, A Sầu trong chuyến đi này đã được đặt chân đến, còn thành phố Huế thì mới chỉ là vầng sáng phía chân trời.

Một buổi sáng trong thung lũng A Lưới, mấy anh em chúng tôi chụp ảnh bên xác chiếc máy bay trực thăng được giới thiệu do nữ anh hùng Kan Lịch bắn rơi. Loanh quanh thế nào không tìm được đường về. Bỗng có ba, bốn người đàn ông mang thường phục, có trang bị súng xuất hiện. Chưa kịp hỏi han gì thì chúng tôi được đưa đến một ngôi nhà. Hóa ra chúng tôi đi lạc vào khu vực của một đơn vị thương nghiệp. Các anh chị giữ chúng tôi lại ăn cơm trưa. Mọi người cùng cười. Được biết, đơn vị thương nghiệp này đã được lệnh may gấp hai cờ giải phóng khổ to chiều rộng 8 mét, chiều dài 12 mét để  chuẩn bị cho ngày giải phóng Huế! Đơn vị mới may được một lá, và vừa chuyển về. Nghe tin mà chúng tôi lặng đi, sửng sốt. Ngày chiến thắng đến rồi sao? 

Tin chiến thắng dồn dập làm chúng tôi đứng ngồi không yên. Rồi chúng tôi cũng được lên đường vào khu Năm. Từng đoàn xe nối đuôi nhau lăn bánh vô hồi, vô tận, động cơ vang vọng núi rừng. Có khi xe đi qua cả một rừng phong lan khoe sắc. Rất nhiều xe các chiến sĩ đã kết những giò phong lan vừa ngụy trang vừa che bụi. Một hình ảnh thật đẹp và hùng vĩ. Xe qua ngầm chúng tôi gặp một đơn vị nữ đang dừng chân bên suối, những cánh mũ tai bèo xanh mềm mại lượn theo dòng suối mát hiền hòa, thật nên thơ.

Có những cuộc hẹn lại bạn bè trên Trường Sơn rất cảm động. Ở khu Năm, tôi gặp lại Nguyễn Thành Vinh, bạn học ở truờng Đại học. Vinh là phóng viên ảnh của TTXVN. Hai đứa chuyện trò sôi nổi, Vinh bỗng rút từ túi xách ra một bức ảnh, rồi  ôm lấy tôi, trầm giọng, mắt ngấn lệ: 

- Gấp quá! Mình vừa ở đồng bằng về mấy hôm. Nếu không gặp lại sáng mai thì Vinh đã đi về đồng bằng. Phóng viên ảnh hy sinh nhiều. Gửi Khiêm tấm ảnh của Vinh để nhớ ngày gặp nhau. Nếu Vinh chết thì Khiêm cầm tấm ảnh này về cho gia đình Vinh.

Nhận tấm ảnh, tôi nghẹn ngào không nói nên lời.

Buổi gặp mặt giữa anh chị em cùng cơ quan vào chiến trường trước và đoàn chúng tôi diễn ra rất cảm động. Chúng tôi ngồi quây quần quanh những chiếc bàn tre có khăn trải bàn và lọ hoa rừng. Chuyện Hà Nội, chuyện cơ quan, chuyện bạn bè cử nổ như ngô rang, dù rất nhiều người lần đầu mới biết nhau. Ở Hà Nội, do bảo mật nên, các Phòng nghiệp vụ ít gặp nhau. Tuy nhiên cho đến lúc đó, chúng tôi không biết cuộc kháng chiến chống Mỹ đang đi vào giai đoạn kết thúc, và mình có hạnh phúc lớn lao trong đời là đã có mặt tại miền Nam trong Mùa Xuân Đại Thắng. Chúng tôi  được gặp nhiều văn nghệ sĩ đi công tác ghé qua. Đặc biệt là có ca sĩ Tô Phương Lan từ Nam Bộ ra. Nữ ca sĩ chiến trường này có vinh dự lớn, đó là được một đại đội của Quân Giải phóng lấy tên cô đặt cho đơn vị mình. Không biết trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ còn có trường hợp nào như thế không?

Ở khu V được mấy hôm thì nghe tin Huế giải phóng! Thế là Trị Thiên đã giải phóng!. Nhớ đến hôm ở A Lưới các anh chị ở đơn vị thương nghiệp cho biết đã chuyển một lá cờ lớn về Huế để chờ đợi giây phút lịch sử này. Tuy nhiên không khí hân hoan phấn khởi chen lẫn với sự sốt ruột đứng ngồi không yên. Từ hôm vào đây gặp nhiều đoàn phóng viên Thời sự, Quân đội  họ đi sau mà đã vượt lên rồi. Còn “quân” Văn nghệ chúng tôi thì còn phải chờ. Tin chiến thắng tăng thêm sức lực cho các nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Văn công CP-90. Ai cũng biểu diễn hết mình. Những tiết mục được bộ đội, người dân yêu cầu diễn lại như ngâm thơ của Lài Tâm, tiếng hát của Thanh Hoa...Thanh Hoa người nhỏ nhắn, còn đóng vai thiếu niên trong các vở kịch. Nhìn bề ngoài tưởng sức khỏe yếu, nhưng Thanh Hoa càng hát càng “sung”, nụ cười càng tươi giòn. Có người nói : “Không biết con bé lấy sức hơi đâu mà hát khỏe thế!”. Các tiết mục của Đoàn cũng rất sát với không khí chiến thắng của chiến trường như các bài hát: Cánh chim báo tin vui, Nắng tháng Ba, vở ca kịch cải lương Ngày tàn bạo chúa...nên những đêm biểu diễn càng có ý nghĩa.

Vừa nghe tin Đà Nẵng giải phóng, từ miền núi Quảng Ngãi, chúng tôi  được lệnh lập tức lên đường quay ngược ra Bắc để tiến về Đà Nẵng. Xe đi trên con đường hẹp, cành lá hai bên đường va cả vào thành xe. Nghe nói khu vực này trước đây là đồn điền của gia đình Ngô Đình Diệm; con đường mà xe đang đi có tên Trần Lệ Xuân- tên vợ của “cố vấn” Ngô Đình Nhu. Với tinh thần khẩn trương, Đoàn đã có mặt ở thành phố lớn thứ hai miền Nam chỉ sau ba ngày được giải phóng. 

Những ngày đầu tháng 4, những giàn hoa giấy lên sắc hồng trên bầu trời xanh, cùng với những màu cờ đỏ sao vàng, cờ giải phóng tung bay. Thời tiết  có phần nắng nóng. Tuy vậy phố phường không ngừng đón những làn gió thổi từ biển vào mát rượi.

Chúng tôi sống những ngày vô cùng bận rộn và hào hứng ở Đà Nẵng gần một tháng thì giữa trưa 30-4-1975 được tin Sài Gòn đã được giải phóng! Không ai bảo ai mọi người ùa ra đường. Nhiều người  quá vui sướng vừa chạy vừa hét to lên: “Giải phóng! Giải phóng rồi! Chiến thắng rồi!”. Xe cộ đi lại náo nhiệt, cờ sao tung bay trong nắng gió rợp trời!.Tối đến cả phố phường lung linh ánh điện và ánh sáng pháo hoa trên tay mỗi người xuống đường trong ngày đại thắng

Đầu tháng 5.1975 chúng tôi ra Huế. Huế trong tâm tưởng tự bao giờ mà sao hôm nay ngỡ ngàng như trong mơ.. . Xúc động trào dâng khi bước những bước chân đầu tiên trong  lòng thành Huế. Cờ ta lộng gió tung bay trong nắng vàng trên đỉnh cột cờ của Kỳ đài. Kinh thành Huế rêu phong. Những biểu tượng của Huế như núi Ngự, sông Hương, cầu Tràng Tiền như quen mà như lạ. 

Chúng tôi trở về Hà Nội, đi qua cầu Hiền Lương lịch sử. Thật kỳ diệu biết bao mới hôm nào đi vào trên đường Trường Sơn, đất nước còn chiến tranh mà nay trở ra, đi trên quốc lộ Một, đất nước đã HÒA BÌNH!

Minh Khiêm

Bản in    Gửi email
Tin mới
Những tấm ảnh cũ  (19/08/2019)
Chợ đêm Cầu Ngói Thanh Toàn  (19/08/2019)
Mùa thu xứ Huế  (16/08/2019)
Ý nghĩa lễ cài hoa mùa Vu lan  (15/08/2019)
Ước mơ chinh phục đỉnh Olympia của chàng trai Nguyễn Mạnh Dũng  (12/08/2019)
Tin đã đưa
Đệm bàng Phò Trạch với các sản phầm truyền thống thân thiện môi trường  (13/05/2019)
Mùa Phật Đản ở Huế  (10/05/2019)
Tân binh hứa hẹn của bóng đá Huế  (08/05/2019)
Giới trẻ rủ nhau chụp ảnh tại cánh đồng hoa hướng dương  (05/05/2019)
Lễ vinh danh - Bế mạc Festival Nghề truyền thống Huế 2019  (02/05/2019)
Xem tiếp >>
Xem theo ngày  
Tên của bạn
Email của bạn
Email người nhận
Tiêu đề
Thông điệp
     


Trang chủ | Tin tức | Chuyên đề Liên hệ tòa soạn | Liên hệ quảng cáo
Bản quyền của Đài Phát thanh Truyền hình Thừa Thiên Huế. Sử dụng thông tin của website này phải ghi rõ nguồn www.trt.com.vn
Giấy phép Số 23/GP-TTĐT cấp ngày 30 tháng 3 năm 2015 của Cục PT, TH & TTDT - Bộ Thông tin và Truyền thông
Tòa soạn: Số 58 Hùng Vương, thành phố Huế, Tel.: (054)3822162, Fax:(054)3822162, Email: dptth@thuathienhue.gov.vn
Thiết kế và phát triển: Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế (HueCIT)