Huế Xưa & Nay TRT - 04/03/2019
Giếng nhà xưa
Cứ hè về là nhớ giếng nhà xưa với bao nhiêu là kỷ niệm ngọt ngào của tuổi ấu thơ. Làng tôi, một ngôi làng nhỏ của miền Trung không có giếng chung đầu làng, cuối xóm mà nhà nào trong làng cũng đào và xây một cái giếng trong vườn để lấy nước dùng sinh hoạt hàng ngày.Trước làng là sông, sau lưng làng là biển, nên địa chất của làng là đất cát pha thịt, mạch nước luôn tràn trề. Cũng vì thế, giếng đào ở làng tôi không sâu hun hút như một số cái giếng ở miền cao hay ở thành phố mà chỉ sâu chừng hơn một mét đến hai mét là đã có nước ngập tràn. Hồi trước, nhà khá giả thì xây giếng bằng xi măng; nhà mô khó thì chất bờ lô làm thành giếng; có nhà làm giếng bằng cả những tấm ghi sắt để làm cầu dã chiến hồi chiến tranh để lại...


Ảnh: Internet

Cái giếng của nhà tôi được ông cố xây bằng gạch nung từ đâu mấy chục năm trước,  nước không trong lắm nhưng uống được. Ở cạnh sân giếng là cây khế chua bên hàng rào của nhà hàng xóm tỏa bóng mát mùa hè. Cây khế này trái chua lè, không thể ăn được mà chỉ hái để nấu canh hoặc dùng để muối chua măng hay trái bầu. Cứ vài tháng khi gạch hai bên thành giếng mọc rêu là đến kỳ tát giếng. Tôi thích được tát giếng, vì mỗi lần như thế được nhảy ùm xuống giếng mát lạnh; được thấy những lỗ phun nước thiệt lạ mắt và được thấy làn nước giếng mới trong mát có thể thấy tận đáy cát. Thường tát xong, bà nội thả xuống mấy cục than đang đỏ nói là để khử mùi phèn...Ngày Tết hay những ngày rằm lớn trong năm, bà nội tôi vẫn nấu xôi chè cúng thần giếng. Bà nói: “ Giếng cũng như bếp lửa là rất quan trọng, hai ông thần hỏa và thủy này giúp cho cả nhà mình sức khỏe và cả hòa khí trong nhà nữa…”

Hầu như ở quê tôi, giếng nhà mô cũng trồng cây chung quanh và làm một mái che trên thành giếng để che không cho lá hoặc trái cây rụng xuống mặt giếng và để làm nước giếng mát hơn trong những ngày nắng gắt. Giếng nhà bác Toàn có những hai cây khế giành hai bên thành giếng, trái ăn vừa chua vừa ngọt và là nơi bọn con nít xóm tôi  thưởng leo lên ngồi vắt vẻo những buổi trưa vừa ăn khế vừa hát nghêu ngao. Giếng nhà  ông Tời có cây ổi ruột màu hồng vừa ngọt vừa thơm. Không như trái khế, trái ổi có giá trị hơn nên lũ con nít không thể tự tiện trèo hái; chỉ vào những buổi sáng sớm, hoặc trưa nắng đứng bóng cả bọn thay nhau chạy lên giếng ông Tời lượm được vài trái ổi chín thơm lừng trên cây rụng xuống hai bên hàng chè tàu quanh giếng . Có điều, có cả chục đứa quanh xóm nên đứa mô đến trước thì mới có ổi ăn.Giếng nhà ông Thủy ở đầu xóm có cây nhãn mấy năm mới ra trái một lần. Những trái nhãn vốn lạ lẫm và quý hiếm ở làng tôi nên đứa mô cũng thèm và có một đêm mấy thằng  trong xóm rủ nhau mò vô trèo cây trộm nhãn, một thằng leo cây bị rớt tỏm xuống giếng ướt tèm nhem và sau đó thì cắm đầu chạy trốn thục mạng ra đồng, đến khi nhìn lại thì chẳng thấy ai đuổi theo cả thì bò ra mà cười...

Nhưng những cái giếng nước trong mát phải kể đến giếng ông Tâm,ông Tuần, chú Phương, o Thu ở gần chân độn cát trắng. Nước giếng ở đây luôn đầy,  luôn trong cho dù có hạn hán đến mấy. Có mấy nhà của xóm tôi ở gần chân ruộng, nước giếng chỉ để giặt giũ còn nước dùng để ăn uống phải đi gánh ở mấy cái giếng trong mát cuối xóm này. Cái cảnh mấy o le te đi gánh nước vào những buổi chiều tà cũng thi vị lắm. Thường mấy o thả thêm mấy chiếc lá xanh trên miệng thùng nước để làm cho nước đỡ chao mà tràn ra ngoài. Tôi còn nhớ giếng nhà ông Tâm nước trong đến độ một viên bi ve của đứa mô đó đánh rơi xuống giếng, vẫn còn nhìn thấy rõ cả hoa văn phía trong hòn bi. Giếng nhà o Thu thì có khi mạch nước phun tràn khỏi thành giếng ra sân giếng nước mát  rượi giống như một cái mội (là một cái ao nhỏ sát chân độn cát nước luôn trong mát và là nơi tắm giặt chung của cả xóm)...

Những lần cả lũ con nít trong xóm quê rủ nhau  lủi lên rú cát tìm những trái cây dại như móc, sim, bù tru ăn...Khát nước là chạy về nhà o Thu, ôn Tâm...xin nước giếng uống. Mỗi thằng tu ừng ực một gàu nước giếng mát lạnh hả hê, rồi đùa nhau giội nước lên đầu, lên người. Rứa mà  chẳng có đưa mô đau bụng hay cảm sốt chi cả. Chắc là do nước giếng quê luôn  mát mà lành ...

Tôi nhớ bài thơ “ Vườn xưa” của Tế Hanh với hình ảnh cây ổi lá reo thầm thĩ và cái giếng nước sâu trong vắt... Cái giếng cùng những cây ổi, cây khế, cây nhãn… sum suê ở làng tôi bây chừ cũng đã thuộc về vườn xưa mất rồi. Tôi cũng là người thuộc về vườn xưa quê cũ, nên cứ mỗi lần về làng là thèm được soi mình xuống mặt giếng thân thương để được thấy hòn bi ve của tuổi thơ đánh rơi, thấy mấy cục than bốc khói xèo xèo của nội và thấy cả mấy gương mặt bạn bè yêu thương  thuở còn răng sún, tóc hoe ...

Phi Tân

Bản in    Gửi email
Tin mới
Sắc xanh trời biển Cảnh Dương  (25/03/2019)
Giải đua ghe trên sông An Cựu  (24/03/2019)
Quảng Điền: Sức lan tỏa của "Ngày chủ nhật xanh"  (23/03/2019)
Nơi gặp gỡ của những trái tim tình nguyện  (21/03/2019)
Tháng ba vườn nhà  (19/03/2019)
Tin đã đưa
Hoa cải, hoa gạo tháng Ba  (01/03/2019)
Tiếng chim trong phố  (26/02/2019)
Hương hoa xứ Huế  (19/02/2019)
Hội vật làng Sình đầu xuân  (14/02/2019)
Bến xuân Ô Lâu  (14/02/2019)
Xem tiếp >>
Xem theo ngày  
Tên của bạn
Email của bạn
Email người nhận
Tiêu đề
Thông điệp
     


Trang chủ | Tin tức | Chuyên đề Liên hệ tòa soạn | Liên hệ quảng cáo
Bản quyền của Đài Phát thanh Truyền hình Thừa Thiên Huế. Sử dụng thông tin của website này phải ghi rõ nguồn www.trt.com.vn
Giấy phép Số 23/GP-TTĐT cấp ngày 30 tháng 3 năm 2015 của Cục PT, TH & TTDT - Bộ Thông tin và Truyền thông
Tòa soạn: Số 58 Hùng Vương, thành phố Huế, Tel.: (054)3822162, Fax:(054)3822162, Email: dptth@thuathienhue.gov.vn
Thiết kế và phát triển: Trung tâm Công nghệ Thông tin Thừa Thiên Huế (HueCIT)